دستگاه حدیده لوله کشی ( حدیده طرح رکس ) 

                                                                             مایع خنک کننده مناسب در حدیده کاری 

طول لوله های گالوانیزه برای عمل براده برداری معمولا 6 متر می باشد. برای اتصال لوله ها به یکدیگر، گرفتن انشعاب و انتقال آنها

به نقاط مختلف از اتصالات دنده ای استفاده می شوند که اصطلاحاً به آن فیتینگ گفته می شود.

عمل فیتینگ چیست؟

در این روش پس از بریدن لوله (با احتساب فیتینگ های مورد استفاده در مسیر) و برقو زدن دهانه داخل لوله های برش خورده ، دو سر

آن را حدیده (دنده یا زروه) می کنند.

ابزاری که به وسیله آن لوله را دنده می کنند، حدیده نام دارد که در دو نوع دستی و برقی ساخته شده و مورد استفاده قرار می گیرد.

در حدیده های دستی از وسیله ای به نام جغجغه برای ساده شدن کار استفاده شده است.

با استفاده از این وسیله دیگر نیازی به گردش کامل دسته حدیده نیست ، بلکه مانند تلمبه زدن میتوان زاویه دسته را مقداری بالا و پایین

نمود و هر وقت مجموع این زاویه ها به 360 درجه برسد، حدیده یک دور کامل لوله را دنده میکند.

                                                                حدیده کاری

قطعه ه­ایی را که بر روی بدنه حدیده قرار گرفته و عمل حدیده کاری را انجام میدهند، پارچه حدیده نام دارد .

جنس این پارچه ها را معمولا از فولاد ابزارسازی کربن دار و یا از فولاد آلیاژی و در اندازه های مختلف برحسب اینچ می سازند.

پارچه های این نوع حدیده را طوری می سازند که با یک دست پارچه بتوان پیچ هایی را که دارای گام مساوی می باشند، حدیده نمود.

دندانه ها را نیز به نحوی درمی آورند که در انتها به منظور آب بندی، دارای فرم مخروطی باشند.

                                                                 پارچه های حدیده

ابزار حدیدکاری

متداول ترین حدیده های لوله های فولادی حدیده دستی دو پارچه جغجغه ای بوده که از دیرباز برای لوله کشی و تأسیسات استفاده

می شده است.

از این نوع حدیده اغلب جهت انجام لوله کشی آب سرد و آب گرم، لوله کشی فاضلاب، گارزسانی، لوله کشی حرارت مرکزی و شوفاژخانه

و لوله کشی تهویه مطبوع استفاده میشود.

اجزای این حدیده در شکل زیر نشان داده شده است ( عکس موجود در این مقاله دستگاه رکس ژاپن می باشد )

                                                 عکس روی دستگاه حدیده

                                                 عکس پشت دستگاه حدیده 

دسته این نوع حدیده از دو قسمت تشکیل شده که یکی حدیده و دیگری قلاویز شده است. برای انجام عمل حدیده کاری میتوان

آنها را به یکدیگر و سپس به تنه حدیده متصل نموده و عمل حدیده کاری را به سهولت انجام داد.بعد از اتمام کار مجدداً دسته را

از تنه و یکدیگر جدا کرده و در جعبه مخصوص قرار داد.

چه سایز لوله هایی را میتوان با این مدل حدیده رزوه کرد :

چهار قطر لوله شامل لوله های 1/2 اینچ - 3/4 اینچ - 1 اینچ - 1/4  1 اینچ را میتوان حدیده نمود.

برای تعویض پارچه های حدیده، پس از قفل کردن دستگاه، مهره های نگهدارنده پارچه به بدنه حدیده را توسط آچار حدیده باز کرده

و پس از جداکردن پارچه ها از بدنه حدیده، با قرار دادن پارچه های متناسب با قطر لوله موردنظر در جای خود، مهره های نگهدارنده

را محکم می نمایند.

چون عمل حدیدکردن (پیشروی) در جهت عقربه های ساعت (راست گرد) و عمل جدا شدن حدیده از لوله (پس روی) در جهت خلاف

عقربه های ساعت (چپ گرد) صورت میگیرد، لذا در بدنه این نوع حدیده دو عدد پین خروسکی تنظیم جهت چرخش حدیده قرار داده اند

که با جای­گذاری نوک پیکان پین های مزبور در جهت دلخواه، مسیر چرخش حدیده تغییر میکند و هرگاه نوک پیکان پین های خروسک در

جهت خلاف یا روبروی یکدیگر قرار داده شوند، بدنه حدیده قفل میشود و حرکت نمی کند.

از این وضعیت برای باز و بسته کردن مهره های نگهدارنده پارچه جهت تعویض یا جازدن آن استفاده میشود.

از پین های تنظیم بار، برای تنظیم بار دنده لوله استفاده میشود که باید مهره های نگهدارنده پارچه شل شود و به وسیله آچار حدیده

پیچ های تنظیم بار را تغییر داد.

از فلکه جابجاکننده چهار نظام جهت دربرگرفتن لوله، جداشدن از لوله و هم­ مرکز نمودن لوله با پارچه ها استفاده میشود.

حروف و اعداد روی پارچه حدیده نشانه چیست ؟

در روی پارچه های این نوع حدیده، حروف و اعداد و خط شاخصی حک شده است که باید به آن توجه کرد.

حروف لاتین این نوع پارچه ها باید مشابه یکدیگر بوده و سایز حک شده روی یک دست پارچه باید یک اندازه باشد

به عنوان مثال 1/2 اینچ  -  3/4 اینچ

حروف یا اعداد حک شده در پشت پارچه به منزله یک دست بودن دوپارچه از یک سریال ساخت می­باشد.

برای ایجاد یک دنده خوب و استاندارد باید پس از قرار دادن نوک پیکان پین های تنظیم چرخش حدیده در حالت روبروی هم یا مخالف یکدیگر

و قفل شدن حدیده، به وسیله آچار حدیده، مهره های نگهدارنده را شل کرده و با سر دیگر آچار حدیده پیچ های تنظیم بار پارچه را به یک اندازه

چرخاند تا خط شاخص پارچه در راستای خط شاخص بدنه حدیده قرار بگیرد. در ادامه باید توسط آچار حدیده مهره های نگهدارنده پارچه را محکم

کرد تا حدیده یک دنده خوب و استاندارد ایجاد کند.

اگر شاخص پارچه ها از خط شاخص حدیده جلوتر باشد، یعنی پارچه ها به یکدیگر نزدیک شوند، بار بیشتری از لوله برمی دارد و لوله را نازک میکند.

نتیجتاً وصله به لوله شل بسته میشود و عمل آب بندی به سختی انجام میگیرد و عمر دنده لوله کوتاه تر میگردد.

اما اگر خط شاخص پارچه ها از خط شاخص بدنه حدیده عقب تر باشد ، یعنی پارچه ها از یکدیگر فاصله بیشتری بگیرد، بار کمتری از لوله برداشته

میشود و درنتیجه اتصالات به دنده موردنظر یا متصل نمیشوند و یا اگر متصل شوند به سختی عمل چرخش صورت میگیرد، لذا احتمال شکسته شدن

دنده یا اتصالات حتمی است.

برای اطلاع از روش برقو به روش دستی اینجا کلیک کنید